Obecnie muszla św. Jakuba jest międzynarodowym symbolem wszystkich pielgrzymów i ma kształt rozłożonego wachlarza. Pielgrzymi noszą je na ubraniach, plecakach, rowerach, a nawet na szyi w formie naszyjnika z muszli. Właśnie tym symbolem oznakowane są kamienie i tablice na szlaku, które wskazują drogę pielgrzymom.

Pochodzenie symbolu muszli

W czasach średniowiecza, nieopodal wybrzeża atlantyckiego Santiago de Compostela, muszle były wydawane pielgrzymom jako dowód ukończonego szlaku. Można powiedzieć, że był to poprzednik dzisiejszych certyfikatów pielgrzyma. W tym czasie dokładnie podkreślano olbrzymie znaczenie muszli św. Jakuba, która kształtem przypominała otwartą dłoń, czyli również otwartość na dobre uczynki. Ciekawostką jest, że sam Benedykt XVI w swoim herbie umieścił muszlę, jako symbol pielgrzymującego ludu bożego.

Związek Jakuba z muszlą wywodzi się prawdopodobnie z jednej ze średniowiecznych legend, która powstała po śmierci św. Jakuba w Jerozolimie. Jego ciało miało przybyć na pokładzie łodzi bez wioseł, bez żadnego uszczerbku przetrwało siedem dni podróży. Gdy statek dopływał do przemów Galicji, odbywało się tam wesele. W jego trakcie pan młody siedział na koniu. Zwierzę o ujrzeniu łodzi wbiegło wraz z jeźdźcem do morza. Po chwili oboje wyszli na ląd w całości pokryci muszlami, a łódź bez wioseł popłynęła dalej.

Muszla św. Jakuba – symbol życia i śmierci

Inne wyjaśnienia odnajdują pochodzenie tego symbolu jeszcze w starożytności. W tym okresie muszla była symblem kobiety, kojarzyła się z życiem, płodnością i siłą ziemi. Kolejna legenda głosi, że na pielgrzymkę zazwyczaj udawały się pary, które starały się o dziecko. Muszlę traktowano jako symbol płodności, dlatego własnie zabierano ją w drogę.

Jeszcze inna legenda odwołuje się do czasów celtyckich, kiedy to droga wiodąca przez Pireneje uchodziła za drogę śmierci. Była to droga zmarłych, który prowadziła aż na sam koniec świata. Św. Jakub został pochowany na samym końcu Drogi Zmarłych, przez co stał się symbolem zmartwychwstania I chrześcijaństwa. Muszla symbolizuje również zachód słońca, czyli symbol ratunku przez potępieniem.